13 Mart 2026
Haberler

Canlar Kara Çarşamba ve Heftemal İçin Bir Araya Geldi

Özellikle Kırmançki (zazaki) – Kurmanci dillerini konuşan canlarımız arasında önemli bir yeri olan Kara Çarçamba (Qerê Çarseme) ve Heftemal-Hawtemal (bahar mevsimine geçiş) günleri için canlar bir araya geldi. Çerağlar uyandırıldı lokmalar pay edilip karanlık günlerin geride kalmasıyla aydınlık günler için gülbenkler okudu.

Çarşamba günü, BAT İnanç Kurulu tarafından organize edilen buluşma çerağ uyandırılması ve gülbenkle başladı. Çok sayıda canın katıldığı etkinlikte söz alan AABF ve BAT-Cemevi İnanç Kurulu temsilcileri ile katılımcı analar dedeler ve canlar kendi bölgelerinde gerçekleştirilen Kara Çarşamba ve Heftemal etkinliklerine dair sözlü hafızlarını aktardı.

Yapılan konuşmaların ardından hastalıklara ve uğursuzluklara karşı geleneksel bir ritüel olan şilan ağacı dalından yapılan çember içinden canlar geçti. Buluşma daha sonra yapılan lokmalar ve xaşıl adı verilen geleneksel yiyeceğin pay edilmesiyle birlikte son buldu.

Alevilerde Mart ayının ilk haftası cemrenin toprağa düşmesi ardından gelen Kara Çarşamba ve Heftemal günleri mevsimsel döngü takvimi içinde önemli bir yerde duruyor. 21 Aralık gün dönümü sonrasında kışın en sert geçtiği Hızır (Şubat) ayının hemen sonrasında Mart ayının ilk iki haftası içindeki Çarşamba günleri ve Heftemal ritüelleri gerçekleştiriliyor. Kara Çarşamba günü doğanın kendi içinde uyanışının tamamlanma aşamasının son demleri olduğu için uğursuzluk ve hastalıkların da arttığına inanılarak bugün iş, temizlik ve banyolar yapılmıyor. Oruçlar tutuluyor, çerağlar uyandırılıyor, lokmalar yapılıyor ve pirlerin anaların gülbenkleri eşliğinde şilan ağacının dallarından yapılan çemberden uğursuzluklara karşı canlar geçiyor. Kara Çarşamba sonrası hafta ile 21 Mart günü ışık ve karanlığın eşitlenip ışığın yükselip bahar mevsimine geçiş ve ardından devam eden günlere ‘Heftemal’ adı veriliyor.

Bu günlerde doğanın tazelenmesi ve uyanışıyla pirler analar talipler bir birini ziyaret ediyor. Tüm canlı yaşamı ve insanlara bolluk-bereket sağlık dilekleri dilenip gülbenkler okunup yapılan lokmalar pay ediliyor, akarsulardan getirilen yeni yılın ilk tazelenmiş sularıyla birlikte evlerde temizlikler ve banyolar yapılıyor, kutsal mekanlar mezarlıklar ziyaret ediliyor.

Haber ve Fotoğraflar : BAT-Cemevi Basın Ofisi / Ulaş Yunus Tosun